یلدا مبارک باد

* پیدایش شب چله و نبرد با اهریمن بد کنش

* شب چله درازترین شب سال و نخستین شبِ زمستان و از گرامی‌ترین جشن‌ها نزد ایرانیان است. جشن #چله جشن بزرگداشت «ایزد مهر» است. «مهر» یا «میترا» یکی از ایزدان زردشتی و نامش برابر با دوستی و پیمان است و خورشید نیز نماد اوست. جایگاه مهر که نگهبان پیمان و دوستی است چنان والاست که یکی از بخش‌های اوستا، «مهریشت»، در ستایش اوست.

* به شب چله #یلدا هم می‌گویند. یلدا به مانک «زایش» است. چون این شب، شب زایش ایزد مهر یا میترا به شمار می‌آمده است. نام آن شب چله است، چرا که نشان‌دهنده‌ی آغازِ چله‌ی بزرگ است. آن‌چه از آیین‌های شب چله یا شب یلدا میان همه‌ی ایرانیان بر جای مانده است شب‌نشینی در این درازترین شب سال است. در این شب، میوه‌های پاییزی همچون انار و خرمالو و هندوانه و سیب و بِه و انگورهای آویخته، زینت‌بخشِ خوانِ شب چله‌اند. نهادن این میوه‌ها بر خوان شب چله «مَیَزد» نام دارد که پیشکشی‌ است به اهورامزدا. ایرانیان به گردِ این خوان به شادی می‌نشینند.
شادی بنیادِ جشنهای ایرانی است.

* انگیزه‌ی آفرینش شادی، برپایه‌ی نبیک پارسیگ (کتاب پهلوی) بُندَهش (= آغاز آفرینش) این است که اهورامزدا شادی را آفرید تا مردمان بتوانند آمیختگی نیکی و بدی زندگی را تاب آورند. واژگونه‌ی آن، اندوه و زاری اهریمنی است و ناخرسندی اهورامزدا را در پی دارد. با چنین نگرشی ایرانیان شب چله را هر چند اهریمنِ بدکنش در آن می‌تازد به شادی و خوشی و پایکوبی سپری می‌کنند و می‌نوشند و گفت‌وگو می‌کنند و از آن‌جا که با این شب زمستان آغاز می‌شود و میوه‌ای هم دیگر پرورش نمی‌یابد، این خوانِ خوراکی و میوه پرشگون بودند و نشانه‌ای است از اینکه با آمدن زمستان باز هم خوان‌ و خانه‌ی ایرانیان پرمیوه و پرخوراک خواهد بود.

* در این میان گاهی مادربزرگ‌ها داستان‌های شیرین روزگاران گذشته را برای خانواده بازگو می‌کنند و پدربزرگ یا سالخورده‌ای دیگر بخش‌هایی از شاهنامه‌ی فردوسی را می‌خواند و از رزم‌های پهلوانی و سرفرازی و آزادی‌خواهی ایرانیان سخن می‌گوید.
ایرانیان بدین‌گونه به پیشباز «چله‌ی بزرگ» می‌روند که از یکم دی آغاز می‌شود و دهم بهمن به سر می‌آید. در این چهل روز سرما استخوان‌سوز می‌شود و پس از آن «چله‌ی کوچک» فرامی‌رسد که تا بیستم اسپندماه دنباله دارد و در آن سرما رو به کاستی می‌رود و نویدبخش فرارسیدن بهار است. نویدبخش از میان رفتن سرما و شکفتن شکوفه‌ها.

* در شهرستان‌های ایران آیین‌های شب چله گستردگی بیشتری دارند. در کرمان که بیشینه‌ی مردم تا بامداد بیدار می‌مانند بر این باورند که کارن (قارون) در نمای هیزم‌شکنی که پشته‌ای از هیزم بر دوش دارد به خانه‌ی نیکوکارانِ بی‌چیز می‌رود و هیزمی به آنان می‌دهد و آن هیزم شمشِ زر می‌شود و آنان را از تهیدستی می‌رهاند. گفتنی است که در روزگاران گذشته برخی از مردم به این امید چله‌نشینی می‌کردند که قارون به دیدنشان بیاید و به پاسِ این چله‌نشینی شمش زرین به آنان بدهد. این باور یادآورِ بابانوئل در کریسمس است و کاری که او در این روزها انجام می‌دهد و این نشان‌دهنده‌ی آن است که این دو باور آبشخوری یکسان دارند.

* در شب چله در بخش‌هایی از آذربایجان دختری که شوهر کرده است خانواده‌اش برای او پیشکشی می‌فرستند. در خوی و شهرهای دیگرش پشمک می‌برند و این شاید به شوند همانندی پشمک به برف زمستانی باشد.
در روستاهای خراسان خانواده‌ی پسری که تازه زن گرفته است برای دختر پیشکش می‌فرستند. این آیین‌های فرستادن پیشکشی در خراسان و آذربایجان نشانگر پیوندِ این شب با زایش است.

* در فرهنگ دهخدا درباره‌ی پیوند شب یلدا با زایش مسیها (مسیح) گفته شده است که یلدا واژه‌ای سریانی است به مانک (میلاد) تازی و چون شب یلدا را با زایش مسیها برابر می‌کرده‌اند از این رو بدین نام نامیده‌اند. جشن زایش مسیها (نوئل) که در ۲۵ دسامبر نگاشته شده، برابر پژوهش جویندگان و در بنیاد جشن پیدایش میترا (مهر) بوده که ترساییان (مسیحیان) در سده‌ی چهارم ترسایی(میلادی) آن را روز زادن عیسا گذاشته‌اند. سُرایندگان زلف یار و همچنین روز دوری را از دید سیاهی و درازی بدان همانند کنند و از سروده‌های برخی از چامه‌سرایان مانند سنایی و امیرمعزی پیوند بین مسیها و شب چله دریافت می‌شود.

بابا محمد بابای خوب دوستت دارم

آذر برام یک ماه خاصه. ماهی که بوی بابامو میده. روزهای آخر زندگیش، تو این ماه گذشت و من روزهای سوم، چهارم و پنجم این ماه رو هیچگاه فراموش نمی کنم. روزهایی که آخرین لحظات زندگی ایشان رو به چشم دیدم و با همه تلاشی که صورت گرفت و با تمام بود و نبودهای پزشکی که وجود داشت و نداشت از بین ما رفت. از آن سال 35 سال می گذرد اما ذره ای از دوست داشتنشان کم نشده است. امیدوارم سایه همه بزرگترها بویژه پدر و مادر بر سر همه مان باقی باشد و ما تمام تلاش خودمان را انجام بدیم تا مهر و محبت آنها را به هر نحوی جبران کنیم.

سرتان تندرست و سایه پدر و مادر مستدام باد

جشنِ آذرگان

🔥جشنِ آذرگان در روزِ آذر از ماهِ آذر به گاهشماریِ یزدگردی و سومِ آذر‌ماه به گاهشماریِ کنونی جشن گرفته می‌شود.

🔥آذر، به چمِ آتش، نمادِ اشه‌ی هرمزدی است و تنها ماده‌ای است که آلودگی به خود نگیرد و هماره روی به بالا دارد و خود سوزد و دیگرها را گرما و فروغ ‌بخشد.

🔥آتش آخشیجی مینوی است که به سه آخشیجِ گیتیایی دیگر، آب، هوا و خاک، جان ‌بخشد. آتش آن‌چنان پاک و آسمانی است که آن را از گونه‌ی اندیشه و خرد ‌دانند و ارج ‌گذارند.
جشنِ آذرگان خجسته باد!

🔥واژه آذر که آتش معنی می دهد یکی از چهار آخشیج و از عناصر پاک کننده، روشنایی بخش، گرما بخش، انرژی زا و زندگی بخش در نزد زرتشتیان است.

ایرانیان حتی پیش از اشوزرتشت نیز همواره آتش را گرامی داشته و آن را نماد روشنایی و گرما می دانند. چون پرستش سو (قبلۀ) زرتشتیان، روشنایی است، به همین دلیل برای نیایش ها و ستایشِ اهورامزدا، به آتشکده یا مکانی که روشنایی وجود دارد یا بسوی خورشید روی می آورند.

در گاه شماری زرتشتیان، روز نهم از هر ماه، آذر نام دارد. هر سال در ماه آذر هنگامی که روز آذر نیز فرا می رسد آن را به نام آذرگان جشن می گیرند. در گاهشمار امروزی بدلیل اینکه همه ماه ها ۳۰ روزه نیستند و شش ماه نخست سال ۳۱ روزه هستند، جشن آذرگان برابر با hashtag#سوم آذر میشود.

زرتشتیان در این جشن، اغلب با لباس آراسته و تمیز به آتشکده و آدریان می روند، نیایش های روزانه خود را انجام می دهند و سپس با همکاری موبد و با سرایشِ آتش نیایش که بخشی از خرده اوستا و در گرامی داشت آذر است، جشن آذرگان را گرامی می دارند.

نصیحت«جک ما» به پسرش

ریچارد نیکسون ۳۷مین رئیس جمهور آمریکا در یک دستور العمل غیر علنی عجیب اعلام کرد: نخبه های آمریکایی تحت هیچ عنوان نباید رشته های مهندسی و پزشکی بخوانند و به جای آن در هاروارد باید مدیریت کسب و کار یاد بگیرن.
از او پرسیدند پس تکلیف پزشکی و مهندسی و بقیه مشاغل چه میشود؟
نیکسون در جواب گفت: نخبه های اروپا و جهان سوم را می‌آوریم تا زحمت مهندسی پزشکی و مهندسی ما را تقبل کنند.

این استراتژی را آمریکای ها سالهاست در کشور خود بکار میبرند و مدیران را در کشور خودشان پرورش میدهند و نخبه ها را از کشورهای هند و پاکستان و ایران با رقم بالای حقوق بکار می گیرند.

آمریکا اینگونه ساخته شد.
امروز یک رئیس جمهور آمریکا مهندس یا پزشک نیست بلکه اکثرا علوم انسانی یا مدیریت کسب و کار خوانده اند.
بیل کلینتون و همسرش و باراک اوباما و همسرش همگی حقوق خوانده اند.

نخبه های پاکستانی، هندی و ایرانی در ناسا و بیمارستان‌های بزرگ و دانشگاه‌های معتبر مشغول بکار هستند!



نقل از گروه علم، فناوری، فلسفه علم و روش علمی